Tbs’ers zoeken werk in Almere: ‘Communicatie, daar gaat het om’

Bedrijven willen verantwoord ondernemen, tbs-patiënten zoeken werk. Eén en een is twee, dacht de Oostvaarderskliniek in Almere. Tijdens een netwerkbijeenkomst worden de ambities aan elkaar gekoppeld. ‘Wonen, werk en wederhelft, daar gaat het om.’

Het is een prima plek, maar het is geen tbs-kliniek. De Vloer, vergaderlocatie aan de noordkant van Almere, is opgevrolijkt met lentetakken op de tafels en een zitje rond de gashaard.

Vijftig ondernemers uit de stad staan voor een witte wand. Daarop wordt de bedrijfsfilm van de Oostvaarderskliniek geprojecteerd. Dat is de tbs-kliniek hier zes kilometer verderop. ‘Het doel is om de kans op recidive te verminderen’, zegt een medewerker in de camera.

Daar hoort nog een doel bij: een veilige, verantwoorde terugkeer in de samenleving. Wat daarvoor nodig is? Woning, werk en wederhelft (‘Vroeger zeiden we wijf, sorry’). En leden van de Vereniging Bedrijfskring Almere (VBA) kunnen daarbij helpen. Tijdens het maandelijkse zakenuurtje van de netwerkclub horen zij alles over het werken met tbs’ers. Interessant voor wie geïnteresseerd is in maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). En misschien heeft iemand een vacature openstaan?

Eigenlijk zouden ze een rondleiding krijgen, maar het kwam niet uit. Er is net een nieuwe afdeling geopend en er zijn ‘best wel wat’ nieuwe patiënten. ‘Om rust en structuur te behouden’ is besloten deze bijeenkomst naar De Vloer te verplaatsen.

Begrijpelijk maar jammer, vindt Ilse van Hooff. Zij werkt al 29 jaar in de kliniek en is sinds 2021 trajectbegeleider. Samen met twee collega’s begeleidt zij patiënten in hun re-integratie. Op zoek naar geschikte werkplekken, belde zij vroeger gewoon aan bij bedrijven. Harde acquisitie noemt zij dat. Totdat een manager haar adviseerde: ga netwerken. ‘Dat werkt’, zegt Van Hooff. Vorig jaar gaf zij een rondleiding aan veertig Gooise ondernemers. Het leidde tot verschillende opdrachten. En nu is zij namens de kliniek lid geworden van de VBA.

Woordvoerder Mariëtte Oosterhoff had ook graag gewild dat de ondernemers in de kliniek ontvangen waren. Zij werkt er een jaar en is nog altijd onder de indruk. Gelukkig kon zij wel een rondleiding geven aan de FD-verslaggever. Dan kan die beschrijven wat de Almeerder ondernemers gezien zouden hebben.

Na een veiligheidscheck waren de deuren naar de centrale gang opengegaan. Aan het einde daarvan begon de tour. Met een zwaai had Oosterhoff de mannen van de sportafdeling voorgesteld. Ja, hier helpen patiënten, zei Niels. Eentje is tegenwoordig personal trainer bij een sportschool.

Daarnaast, in de stilteruimte, was een dominee bezig met de voorbereiding van de dienst. Hier worden alle religies gevierd, vertelde zij. En de koster is een tbs’er.

Oosterhoff vertelde het al: binnen de muren van de kliniek werken patiënten overal. Het is de barista in de koffiebar, de keukenhulp in het restaurant en de vakkenvuller in de supermarkt. In de drukkerij kunnen tbs’ers voor een heel team voetbalshirts bedrukken.

De tour leidde naar de kaarsenmakerij. Daar was een vrouw met een lange bruine vlecht geconcentreerd bezig. Op een kubusvormige kaars plakte zij een verfijnd tafereel: koeien onder een blauwe lucht. Ze zei: ‘Dit is mijn Ik hou van Holland-kaars.’ Ze werkt hier twee dagen per week en zou het liefst vaker komen. ‘Het brengt rust in mijn hoofd na al die therapieën.’

Linda, de arbeidstrainer, keek toe. ‘Ik breng ze de basisprincipes van werken bij’, zei ze. ‘Op tijd zijn, je ziek melden als je niet komt. Communicatie, daar gaat het om.’ De patiënten kunnen bovendien allerlei certificaten halen die nodig zijn voor het werk.

In de tuin scheen de zon. Tengere boompjes, een sportveld. Hier zijn de leefafdelingen. Het grootste deel van de honderdvijftig patiënten woont hier per tien samen in lage gebouwen met platte daken. Er is ook een houtwerkplaats, een fietsenmakerij en een grote moestuin. ‘Vorig jaar hebben we twee keer friet van eigen aardappelen kunnen eten’, vertelde de tuinman. Om alles heen de metershoge muur, afgezet met prikkeldraad.

‘Er gebeuren hier veel positieve dingen’, zei Oosterhoff. ‘Maar daar hoor je weinig over.’

‘Je krijgt een gemotiveerde werknemer, en je krijgt ons erbij’, vertelt Van Hooff in De Vloer aan de potentiële werkgevers. ‘Wij zijn altijd bereikbaar voor ruggenspraak.’ Maar de praktijk leerde haar dat dat zelden nodig is. ‘Hoe balanceer je tussen vertrouwen en controleren?’ Vraagt VBA-directeur Remco Gemmeke. ‘Van heel veel controleren en weinig vertrouwen bouwen we op naar steeds meer vertrouwen’, antwoordt Arnando Akkerman. Hij is ook trajectbegeleider. ‘Maar zolang zij bij ons zijn, zal er altijd een element van controle blijven.’

Het publiek wil van alles weten.

‘Krijgt iemand meer geld als hij moeilijker werk doet?’

‘Jullie spreken steeds over “hij”. Zijn er geen dames?’

‘Hoe vaak gaat het mis?’

‘Ik kan mij geen zakenuurtje herinneren waar zoveel vragen werden gesteld’, zegt Gemmeke. De kliniekmedewerkers beantwoorden ze geduldig. Alle tbs’ers krijgen hetzelfde loon. En ja, ongeveer 10% is vrouw. Soms gaat het niet goed met iemand op het werk, maar de ervaring leert dat 80%-90% in dienst blijft. Wie vertrekt, doet dat meestal omdat hij gaat verhuizen. ‘En geweld tijdens het werk heb ik nog nooit meegemaakt’, aldus Van Hooff.

Als de borrel begint, zijn alle vragen nog lang niet beantwoord. Ondernemers drommen rond de medewerkers.

Op tafel staat een kistje. Er zitten gekleurde kaarsen in van eigen makelij. Die mogen de mensen straks mee naar huis nemen. Op de muur erboven wordt de laatste sheet van de presentatie geprojecteerd. Waar zijn wij naar op zoek? staat erop. Eronder meteen het antwoord: Bedrijven die lichte assemblage of lichte productieopdrachten hebben. En daaronder: (Wij kunnen werk uit handen nemen). Want een bedrijf kan een tbs’er in dienst nemen, maar ook werk uitbesteden aan de kliniek.

‘Nee’, antwoordt Van Hooff als iemand vraagt of dat geen valse concurrentie is. Het werk van de patiënten wordt immers gesubsidieerd. Maar het draait niet om de markt veroveren. ‘Wij hebben nul belang bij concurrentie’, zegt zij. ‘En honderd procent belang bij samenwerking.’

Het artikel komt van: https://fd.nl/samenleving/1593380/tbsers-zoeken-werk-in-almere